Với 79,84% đại biểu Quốc hội (ĐBQH) biểu quyết tán thành, sáng 27/6/2024, Quốc hội đã thông qua dự án Luật Trật tự, an toàn giao thông (TTATGT) đường bộ. Dự án luật gồm 9 chương, 89 điều, có hiệu lực thi hành từ 01/01/2025, riêng quy định sử dụng thiết bị an toàn cho trẻ em dưới 10 tuổi và chiều cao 1,35m khi ngồi xe ô tô có hiệu lực từ ngày 01/01/2026.
Trước khi biểu quyết toàn bộ dự án Luật, Quốc hội biểu quyết thông qua khoản 2 Điều 9 về quy định cấm: "Điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn" với 357/448 (chiếm 73,46%) tổng số ĐBQH biểu quyết tán thành.
Trước đó, Báo cáo giải trình, tiếp thu do Chủ nhiệm Uỷ ban Quốc phòng và An ninh (UBQPAN) Lê Tấn Tới trình bày cho biết, nhiều ý kiến nhất trí quy định này, tuy nhiên một số ý kiến đề nghị cân nhắc quy định có ngưỡng tối thiểu và một số ý kiến khác đề nghị đưa 2 phương án để xin ý kiến ĐBQH.
Uỷ ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) xin báo cáo như sau: Quy định trên không phải là nội dung mới, mà được kế thừa của quy định của Luật Giao thông đường bộ năm 2008 và thống nhất với quy định tại khoản 6 Điều 5 của Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia năm 2019 và quy định cụ thể cho lĩnh vực giao thông đường bộ.
Tại Kỳ họp thứ 6, đa số ĐBQH nhất trí với quy định này và một số ĐBQH đề nghị đưa ra mức giới hạn thấp nhất. Tại Kỳ họp này, ngày 21/6/2024, UBTVQH đã chỉ đạo Tổng Thư ký Quốc hội xin ý kiến ĐBQH bằng phiếu xin ý kiến (qua App), có 388 ĐBQH cho ý kiến, kết quả: có 60,16% tổng số ĐBQH nhất trí với quy định này.
"Trên cơ sở ý kiến của đa số ĐBQH nhất trí quy định này, UBTVQH trân trọng đề nghị Quốc hội cho tiếp tục thực hiện quy định cấm "Điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn" và thể hiện tại khoản 2 Điều 9 dự thảo Luật" - Chủ nhiệm UBQPAN nhấn mạnh.
Có ý kiến đề nghị giao Bộ Y tế ban hành quy trình kỹ thuật, định lượng ethanol trong máu đối với các trường hợp không sử dụng rượu, bia mà có độ nồng độ cồn như do bị bệnh dẫn đến tăng chuyển hóa nồng độ cồn nội sinh. Tiếp thu ý kiến của các vị ĐBQH, UBTVQH đã chỉ đạo bổ sung vào khoản 5 Điều 87 giao cho Bộ Y tế quy định về xác định nồng độ cồn và nồng độ cồn nội sinh trong máu để làm căn cứ xác định trường hợp người điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn do sử dụng rượu, bia hoặc đồ uống có cồn khác.
Bố trí tương ứng khoản thu từ xử phạt vi phạm hành chính, đấu giá biển số xe bảo đảm TTATGT
Đối với chính sách của Nhà nước về TTATGT đường bộ (Điều 4), nhiều ý kiến nhất trí với quy định về trích lại một phần khoản tiền xử phạt vi phạm hành chính về TTATGT đường bộ sau khi nộp vào ngân sách Nhà nước (NSNN) để phục vụ công tác bảo đảm TTATGT đường bộ; có ý kiến đề nghị quản lý, sử dụng theo quy định của pháp luật về NSNN; có ý kiến đề nghị bổ sung quy định trích lại tiền thu được từ đấu giá biển số xe. Tiếp thu ý kiến của các ĐBQH, UBTVQH đã chỉ đạo trao đổi với Chính phủ để thống nhất chỉnh sửa quy định này tại khoản 1 Điều 4 của dự thảo Luật bảo đảm tính khả thi, tạo thuận lợi trong quá trình thực hiện.
Có ý kiến đề nghị cân nhắc quy định trích lại một phần khoản tiền xử phạt vi phạm hành chính về TTATGT đường bộ sau khi nộp vào NSNN; đề nghị quy định rõ trích lại bao nhiêu phần trăm; đề nghị sửa đổi Luật NSNN. UBTVQH thấy rằng, thực tế, trong những năm gần đây, Quốc hội đã phân bổ ngân sách theo hướng bố trí dự toán chi ngân sách 100% nguồn thu xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực TTATGT đường bộ sau khi nộp vào NSNN để tăng cường công tác bảo đảm TTATGT. Tỷ lệ phân bổ cho Bộ Công an và địa phương tùy thuộc vào nhu cầu từng năm.
"Tuy nhiên, quá trình thực hiện cũng còn có khó khăn, vướng mắc, do chưa được quy định trong Luật. Đến nay, nguồn kinh phí xử phạt vi phạm hành chính năm 2024 được Quốc hội quyết định bố trí, nhưng vẫn chưa được cấp do chưa rõ văn bản hướng dẫn cụ thể về nội dung này", Chủ nhiệm UBQPAN Lê Tấn Tới lý giải.
Sau khi Luật này được thông qua, Chính phủ phải ban hành văn bản để quy định cụ thể đối tượng áp dụng, đối tượng được bố trí, các khoản được bố trí, sử dụng kinh phí, lập dự toán, giao dự toán và quyết toán kinh phí được bố trí trên cơ sở tuân thủ quy định của pháp luật về NSNN (không phải sửa đổi, bổ sung Luật NSNN) để tạo thuận lợi, thống nhất trong quá trình thực hiện.
Ngày 22/6/2024, Chính phủ có văn bản số 335 đề nghị "Bố trí tương ứng các khoản thu từ tiền xử phạt vi phạm hành chính về TTATGT đường bộ và một phần khoản thu từ tiền đấu giá biển số xe đã nộp vào NSNN năm trước để tăng cường, hiện đại hóa cơ sở vật chất, phương tiện, thiết bị, phục vụ bảo đảm an ninh, TTATGT. Giao Chính phủ quy định chi tiết khoản này". Do vậy, UBTVQH đề nghị Quốc hội cho phép giữ lại nội dung này và có chỉnh sửa tại khoản 1 Điều 4 của dự thảo Luật như đề xuất của Chính phủ.
Cảnh sát giao thông kiểm tra kiến thức để phục hồi điểm trừ giấy phép lái xe
Về điểm giấy phép lái xe (Điều 58), có ý kiến cho rằng, trừ điểm giấy phép lái xe là một hình thức xử phạt vi phạm hành chính bổ sung. Khoản 3, một số ý kiến đề nghị giao Bộ Giao thông vận tải quy định về tổ chức kiểm tra kiến thức pháp luật về TTATGT đường bộ để phục hồi điểm trừ để bảo đảm tính thống nhất trong quản lý nhà nước về đào tạo, sát hạch, cấp giấy phép lái xe.
UBTVQH thấy rằng, quy định điểm, trừ điểm giấy phép lái xe trong dự thảo Luật được tiếp cận là một biện pháp để quản lý việc chấp hành pháp luật của người lái xe sau khi được cấp giấy phép lái xe, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật về TTATGT đường bộ đối với người lái xe, phòng ngừa vi phạm, không có tính chế tài nên không phải là hình thức xử phạt vi phạm hành chính bổ sung theo pháp luật về xử lý vi phạm hành chính.
Về nội dung kiểm tra kiến thức pháp luật về TTATGT đường bộ tương tự nội dung sát hạch lý thuyết cấp giấy phép lái xe, nên tiếp thu ý kiến ĐBQH, UBTVQH đã chỉ đạo chỉnh sửa quy định kiểm tra nội dung kiến thức pháp luật về TTATGT đường bộ theo quy định tại khoản 7 Điều 61 của Luật này (Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải quy định). Còn về thẩm quyền kiểm tra nội dung kiến thức pháp luật về TTATGT đường bộ thì giao cho lực lượng Cảnh sát giao thông là phù hợp, vì lực lượng này có trách nhiệm quản lý người sau khi được cấp giấy phép lái xe.
Xe đưa đón học sinh phải có thiết bị ghi nhận hình ảnh, chức năng cảnh báo, chống bỏ quên trẻ trên xe
Về bảo đảm TTATGT đối với xe ô tô chở học sinh, trẻ em mầm non (Điều 46), căn cứ tình hình thực tiễn trong thời gian vừa qua, UBTVQH đề nghị Quốc hội cho bổ sung quy định xe ô tô kinh doanh vận tải chở học sinh, trẻ em mầm non hoặc xe ô tô kinh doanh vận tải kết hợp với hoạt động đưa đón học sinh, trẻ em mầm non phải có thiết bị ghi nhận hình ảnh học sinh, trẻ em mầm non và thiết bị có chức năng cảnh báo, chống bỏ quên trẻ em trên xe vào điểm a khoản 1 và khoản 2 Điều 46 của dự thảo Luật.
Đối với quy định đấu giá biển số xe (Điều 37), tiếp thu ý kiến của các vị ĐBQH, UBTVQH đã chỉ đạo bổ sung việc xác định biển số xe đưa ra đấu giá và chỉnh lý cụ thể tại khoản 1 Điều 37 dự thảo luật. Dự thảo luật đã có quy định biển số xe đấu giá không thành sẽ được đưa ra đấu giá lại tại Điều 38.
Nguồn: Quỳnh Vinh - Nguyễn Dịu
