Tư vấn

Tháng 7/2026 đánh dấu bước chuyển mình quan trọng của hệ thống pháp luật kinh tế - tài chính Việt Nam khi hàng loạt quy định mới chính thức đi vào cuộc sống. Các chính sách này trải rộng từ thuế, tiền lương, an sinh xã hội, kiểm soát tài sản công cho đến cải cách hành chính trong lĩnh vực ngân hàng và đầu tư.

1. Luật Thuế thu nhập cá nhân (TNCN) sửa đổi: Tăng mức giảm trừ và mở rộng điều chỉnh

Luật Thuế TNCN số 109/2025/QH15 chính thức áp dụng cho kỳ tính thuế từ ngày 1/7/2026 với nhiều điểm điều chỉnh thiết thực:

• Nâng mức giảm trừ gia cảnh: Cho bản thân người nộp thuế lên 15,5 triệu đồng/tháng và cho mỗi người phụ thuộc lên 6,2 triệu đồng/tháng.

• Rút gọn biểu thuế: Biểu thuế lũy tiến giảm xuống còn 5 bậc, giúp giảm tải gánh nặng thuế cho người lao động.

• Ủng hộ kinh doanh cá thể: Nâng ngưỡng doanh thu miễn thuế lên 500 triệu đồng/năm. Phần vượt ngưỡng áp thuế từ 0,5%–5% tùy ngành nghề hoặc 15%–20% trên thu nhập chịu thuế.

• Bao quát tài sản số & tài chính mới: Áp mức thuế 0,1% trên giá trị giao dịch đối với tài sản số, vàng miếng, tín chỉ carbon và biển số xe đấu giá.

• Ưu đãi nhân tài công nghệ: Miễn thuế 5 năm đối với chuyên gia, nhân lực chất lượng cao làm việc trong ngành trí tuệ nhân tạo (AI) và bán dẫn.

2. Tăng lương cơ sở lên 2,53 triệu đồng/tháng

Theo Nghị định 161/2026/NĐ-CP (có hiệu lực từ 1/7/2026):

• Mức lương cơ sở mới: Tăng từ 2.340.000 đồng lên 2.530.000 đồng/tháng, làm căn cứ tính lương, phụ cấp và các khoản đóng góp.

• Quỹ tiền thưởng riêng: Thiết lập quỹ thưởng hằng năm bằng 10% tổng quỹ lương cơ bản của đơn vị (độc lập với quỹ thi đua khen thưởng).

• Nguồn lực thực hiện: Huy động từ 10% tiết kiệm chi thường xuyên tăng thêm, 40% số thu được để lại của cơ quan trung ương, cùng 70% tăng thu ngân sách địa phương năm 2025 và các nguồn tích lũy cải cách tiền lương.

3. Điều chỉnh tăng 8% lương hưu và trợ cấp BHXH

Nghị định 162/2026/NĐ-CP điều chỉnh lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội và trợ cấp hằng tháng từ ngày 1/7/2026:

• Mức tăng chung: Tăng 8% so với mức hưởng tháng 6/2026.

• Hỗ trợ người hưởng mức thấp (nghỉ hưu trước 1/1/1995):

  • Người có mức hưởng từ 3,5 triệu đồng/tháng trở xuống: Tăng thêm 300.000 đồng/tháng.

  • Người có mức hưởng từ 3,5 triệu đến dưới 3,8 triệu đồng/tháng: Nâng tròn lên 3,8 triệu đồng/tháng.

4. Siết chặt kê khai và minh bạch tài sản cán bộ, công chức

Nghị định 164/2026/NĐ-CP thiết lập cơ chế giám sát tài sản chặt chẽ trong khu vực công:

• Ngưỡng kê khai: Yêu cầu khai báo quyền sử dụng đất, nhà ở, tiền, vàng, chứng khoán, tài sản số, tài sản nước ngoài và nợ có giá trị từ 150 triệu đồng trở lên.

• Xác minh ngẫu nhiên: Chọn ngẫu nhiên (qua phần mềm/bốc thăm) tối thiểu 10% số cán bộ thuộc diện kê khai tại mỗi cơ quan để xác minh hằng năm.

• Xử lý vi phạm: Áp dụng các hình thức kỷ luật nghiêm từ khiển trách, cảnh cáo đến cách chức nếu giải trình nguồn gốc tài sản không trung thực.

5. Chuẩn hóa cơ chế cấp bù lãi suất ngân hàng

Nghị định 157/2026/NĐ-CP ban hành khung pháp lý thống nhất về thanh, quyết toán ngân sách nhà nước cấp bù lãi suất cho các ngân hàng thương mại thực hiện tín dụng ưu đãi:

• NHNN làm đầu mối tổng hợp nhu cầu, phân bổ kế hoạch đầu tư công và duyệt quyết toán.

• Ngân hàng thương mại chịu trách nhiệm bảo đảm tính chính xác của hồ sơ; có nghĩa vụ hoàn trả ngân sách nếu cho vay sai đối tượng hoặc sử dụng vốn không đúng mục đích.

6. Khống chế định mức chi phí và thời hạn quyết toán dự án đầu tư

Nghị định 193/2026/NĐ-CP quy định chi tiết về quyết toán vốn đầu tư công:

• Trần định mức chi phí: Thiết lập tỷ lệ tối đa cho kiểm toán độc lập và thẩm tra quyết toán (chẳng hạn, dự án dưới 5 tỷ đồng có mức phí kiểm toán tối đa 0,96% và thẩm tra là 0,57%).

• Siết thời hạn lập hồ sơ: Chủ đầu tư các dự án Nhóm A, B, C phải hoàn tất hồ sơ quyết toán trong 4 đến 9 tháng kể từ ngày bàn giao.

7. Tạm thời cắt giảm ngành nghề kinh doanh có điều kiện

Theo Nghị quyết 66.17/2026/NQ-CP (áp dụng từ 1/7/2026 đến hết 28/2/2027):

• Bãi bỏ các điều kiện kinh doanh không còn phù hợp; chuyển mạnh phương thức quản lý từ "tiền kiểm" sang "hậu kiểm".

• Loại bỏ các tiêu chí mơ hồ, chồng chéo. Các doanh nghiệp đang hoạt động tiếp tục được sử dụng giấy phép/chứng chỉ đã cấp cho đến khi hết hạn.

8. Đơn giản hóa thủ tục mở chi nhánh và xác nhận vay vốn nước ngoài

Ngân hàng Nhà nước ban hành hai Thông tư mới thúc đẩy cải cách hành chính (có hiệu lực từ 25/7/2026):

• Mở chi nhánh/Văn phòng đại diện (Thông tư 13/2026/TT-NHNN): Nộp hồ sơ trực tiếp tại NHNN (bỏ qua khâu trung gian); thời gian xử lý thủ tục lập chi nhánh giảm từ 40 ngày xuống 21 ngày; xử lý văn phòng đại diện giảm từ 20 ngày xuống 11 ngày.

• Vay vốn nước ngoài (Thông tư 17/2026/TT-NHNN): Rút ngắn thời gian xác nhận đăng ký khoản vay nước ngoài từ 7 ngày xuống 5 ngày làm việc; đẩy mạnh phân cấp thẩm quyền cho các chi nhánh NHNN khu vực.

Nguồn: https://tapchikinhtetaichinh.vn/loat-chinh-sach-kinh-te-tai-chinh-quan-trong-co-hieu-luc-tu-thang-72026-160362.html