1. Hoàn trả tài sản là gì?
Hoàn trả tài sản là việc trả lại tài sản cho chủ sở hữu hoặc người chiếm hữu, sử dụng, quản lý tài sản.
2. Điều kiện của nghĩa vụ hoàn trả do chiếm hữu, sử dụng, được lợi về tài sản không có căn cứ pháp luật bao gồm:
– Thứ nhất, phải có người đã chiếm hữu, sử dụng hoặc được lợi từ tài sản của người khác;
– Thứ hai, từ những hành vi trên đã gây thiệt hại cho những người khác. Thiệt hại có thể là làm giảm đi tài sản hoặc là lăm cho tài sản của người khác không gia tăng;
– Thứ ba, có mối quan hệ nhân quả giữa hành vi chiếm hữu, sử dụng hoặc được lợi về tài sản và việc gây thiệt hại;
– Thứ tư, không có cơ sở pháp lí của việc chiếm hữu, sử dụng hoặc được lợi từ tài sản đó. Đây là điều kiện quan trọng để phân biệt chế định này với các chế định khác trong pháp luật dân sự như phạt vi phạm hợp đồng, khoản tiền bồi thường thiệt hại….
3. Quy định về tài sản hoàn trả:
Theo Điều 600 Bộ luật dân sự quy định:
"1. Người chiếm hữu, người sử dụng tài sản mà không có căn cứ pháp luật phải hoàn trả toàn bộ tài sản đã thu được
2. Trong trường hợp tài sản hoàn trả là vật đặc định thì phải hoàn trả đúng vật đó; nếu vật đặc định đó bị mất hoặc hư hỏng thì phải đền bù bằng tiền, trừ trường hợp có thỏa thuận khác
3. Trong trường hợp tài sản hoàn trả là vật cùng loại nhưng bị mất hoặc hư hỏng thì phải trả vật cùng loại hoặc đền bù bằng tiền, trừ trường hợp có thỏa thuận khác
4. Người được lợi về tài sản mà không có cắn cứ pháp luật phải hoàn trả cho người bị thiệt khoản lợi về tài sản đó bằng hiện vật hoặc bằng tiền."
Cụ thể:
– Theo quy định của Điều 600 Bộ luật dân sự, người chiếm hữu, sử dụng hoặc được lợi về tài sản không có căn cứ pháp luật phải hoàn trả toàn bộ tài sản thu được. Nếu tài sản đó không có thì phải hoàn trả bằng tiền trừ khi các bên có thỏa thuận khác. Vấn đề này, Bộ luật dân sự một số nước quy định khác với với pháp luật dân sự Việt Nam: bến chiếm hữu, sử dụng hoặc bị lợi về tài sản chỉ phải hoàn trả tài sản tài sản hiện đang còn tại thời điểm phát hiện ra việc chiếm hữu, sử dụng hoặc được lợi đó là không có căn cứ pháp luật.
Tuy nhiên, nếu tài sản đó mất mát hoặc hư hỏng do lỗi của người đó thì họ phải bồi thường. Quy định như vậy nhằm phân biệt ngay tình (không biết việc chiếm hữu là không có căn cứ pháp luật) với người chiếm hữu không ngay tình( người này phải hoàn trả toàn bộ tài sản). Theo quy định của Bộ luật dân sự thì người chiếm hữu ngay tình sẽ bị thiệt thòi nếu tài sản đó bị mất, hư hỏng hoặc tiêu hủy mà không do lỗi của họ.
