Trường hợp 1.Nghĩa vụ được hoàn thành
( Căn cứ Điều 373 Bộ luật Dân sự 2015 )
Trong trường hợp khi bên có nghĩa vụ đã thực hiện hết toàn bộ nghĩa vụ theo yêu cầu của bên có quyền hoặc thực hiện một phần nghĩa vụ nhưng phần còn lại được bên có quyền cho miễn thực hiện hoặc được miễn theo sự xác định của pháp luật. Tại thời điểm nghĩa vụ được coi là hoàn thành sẽ chấm dứt quan hệ nghĩa vụ giữa các bên.
Trường hợp 2. Theo thỏa thuận của các bên
( Căn cứ Điều 375 Bộ luật Dân sự 2015 )
Xuất phát từ nguyên tắc :” Tự do, tự nguyện cam kết, thỏa thuận”, pháp luật dân sự cho phép các bên có thể thỏa thuận để chấm dứt nghĩa vụ. Tuy nhiên, việc thỏa thuận để chấm dứt nghĩa vụ sẽ không được gây thiệt hại đến lợi ích của nhà nước, lợi ích hợp pháp của người khác. Toàn bộ mối liên hệ về quyền và nghĩa vụ giữa các bên được coi là chấm dứt tại thời điểm mà các bên đã thỏa thuận xong việc không thực hiện nghĩa vụ
Trường hợp 3. Bên có quyền miễn thực hiện nghĩa vụ
( Căn cứ Điều 376 Bộ luật Dân sự 2015 )
Căn cứ này thường được áp dụng trong những quan hệ nghĩa vụ mà một bên chủ thể chỉ có quyền còn bên kia chỉ có nghĩa vụ. Do đó, việc miễn hay không, trước tiên là do ý chí của người có quyền. Tuy nhiên, ý chí đó phải được sự tiếp nhận từ phía bên kia. Quan hệ nghĩa vụ sẽ chấm dứt tại thời điểm người có quyền miễn thực hiện nghĩa vụ. Trong trường hợp này, những biện pháp bảo đảm thực hiện nghĩa vụ cũng sẽ chấm dứt theo.Tuy nhiên, việc chấm dứt trong trường hợp này cũng không được ảnh hưởng đến lợi ích của người khác.
Ví dụ: người bị thiệt hại về sức khỏe không còn khả năng lao động miễn việc bồi thường cho người gây thiệt hại nhưng phần bồi thường dùng để nuôi dưỡng con chưa thành niên của người bị thiệt hại. Trong trường hợp này, khoản bồi thường đó sẽ không được miễn vì ảnh hưởng trực tiếp đến quyền và lợi ích của con chưa thành niên đó.
Trường hợp 4. Nghĩa vụ thay thế bằng nghĩa vụ khác
( Căn cứ Điều 377 Bộ luật Dân sự 2015 )
Các bên có thể thỏa thuận để chấm dứt nghĩa vụ ban đầu và thực hiện nghĩa vụ theo thỏa thuận mới. Thông qua sự thỏa thuận, các bên có thể hình thành một nghĩa vụ hoàn toàn mới so với nghĩa vụ trước đó . Nếu bên có quyền đã đồng ý và tiếp nhận một tài sản hay công việc khác thay thế cho cái đã thỏa thuận thì tại thời điểm tiếp nhận, nghĩa vụ được coi là chấm dứt.
Ví dụ: Các bên thỏa thuận chấm dứt nghĩa vụ trả tiền trong hợp đồng mua bán và nghĩa vụ đó được thay thế bằng nghĩa vụ cho vay của người vay trong hợp đồng cho vay .
theo thu vien phap luat
Trường hợp 5. Nghĩa vụ được bù trừ
( Căn cứ Điều 378 Bộ luật Dân sự 2015 )
Trường hợp này là căn cứ để chấm dứt nghĩa vụ quân sự trong trường hợp cả hai bên cùng có nghĩa vụ đối với nhau về một đối tượng cùng loại và đều đã đến thời hạn thực hiện.
Điều kiện để nghĩa vụ được bù trừ
– Điều kiện thứ nhất : Các chủ thể trong quan hệ nghĩa vụ đều có yêu cầu đối nhau. Bên này có quyền trong quan hệ nghĩa vụ hiện tại nhưng họ lại là bên có nghĩa vụ trong một quan hệ nghĩa vụ dân sự khác.
Trường hợp 6. Bên có quyền và bên có nghĩa vụ hòa nhập làm một
( Căn cứ Điều 380 Bộ luật Dân sự 2015 )
Trường hợp khi bên có nghĩa vụ trở thành bên có quyền trong cùng một nghĩa vụ thì nghĩa vụ sẽ chấm dứt.
Trường hợp 7. Nghĩa vụ chấm dứt khi thời hạn khởi kiện đã hết
Pháp luật quy định,trong thời hạn người có quyền không khởi kiện yêu cầu thực hiện nghĩa vụ, khi hết thời hạn đó, nghĩa vụ dân sự đương nhiên chấm dứt dù người có nghĩa vụ chưa thực hiện nghĩa vụ đó.
Trường hợp 8. Nghĩa vụ chấm dứt khi một bên trong quan hệ nghĩa vụ chết
Thông thường thì quyền và nghĩa vụ sẽ chuyển giao cho ng thừa kế hoặc pháp nhân mới hợp nhất hoặc mới sáp nhập.
Chấm dứt trong các trường hợp sau:
+ Nếu các bên có thỏa thuận nghĩa vụ phải do chính bên có nghĩa vụ thực hiện thì khi cá nhân đó chết hoặc pháp nhân đó chấm dứt sự tồn tại. Tại thời điểm đó, nghĩa vụ dân sự sẽ được chấm dứt.
+ Trường hợp pháp luật quy định về việc nghĩa vụ phải do chính người có nghĩa vụ thực hiện. Ví dụ:Đối với nghĩa vụ cấp dưỡng, nghĩa vụ sẽ chấm dứt khi người phải cấp dưỡng chết.
+ Khi các bên có thỏa thuận về việc thực hiện nghĩa vụ chỉ dành cho chính người có quyền mà người có quyền đã chết hoặc pháp nhân thương mại chấm dứt tồn tại.
Trường hợp 9. Nghĩa vụ chấm dứt khi đối tượng là vật đặc định không còn
( Căn cứ Điều 383 Bộ luật Dân sự 2015 )
Trong thực tế khi đối tượng là một vật đặc định thì người có nghĩa vụ phải giao đúng vật đó. Tuy nhiên các bên có thể thỏa thuận để thay thế vật khác hoặc bồi thường thiệt hại. Như vậy, thực chất khi vật đặc định không còn chỉ là căn cứ làm chấm dứt nghĩa vụ giao đúng vật không phải là căn cứ làm chấm dứt hoàn toàn nội dung của nghĩa vụ dân sự giao kết.
Trường hợp 10. Chấm dứt nghĩa vụ quân sự trong trường hợp phá sản
Đối với trường hợp phá sản thì nghĩa vụ sẽ chấm dứt theo quy định của Luật phá sản
