Ngày 18/7/2017 tôi có mua 01 mảnh đất với 60m2 thổ cư (trong tổng là 300m2) và 200m2 đất ruộng kèm theo với giá 280 triệu. Tôi cọc 140 triệu, khi chồng cọc chỉ làm biên nhận tiền và hẹn khi nào sang tên được thì tôi trả hết phần còn lại. Nhưng sau đó ở địa phương ra quyết định về điều kiện tách thửa, do đó đất tôi mua không đủ điều kiện để tách thửa. Đến nay không tách được thửa nên chủ đất đàm phán trả tiền cọc lại. Do tiền tôi vay ngân hàng phải đóng lãi suất nên có yêu cầu bên bán phải chịu tiền lãi suất trong thời gian từ khi nhận cọc cho đến bây giờ. Như vậy, yêu cầu của tôi có đúng không? Hướng giải quyết và cách thức giải quyết như thế nào?. Tôi xin cảm ơn!.
Xin được tư vấn cho bạn như sau:
Theo quy định tại Điều 328 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định đặt cọc là việc một bên (bên đặt cọc) giao cho bên kia (bên nhận đặt cọc) một khoản tiền hoặc kim khí quý, đá quý hoặc vật có giá trị khác (tài sản đặt cọc) trong một thời hạn để bảo đảm giao kết hoặc thực hiện hợp đồng.
Trường hợp hợp đồng được giao kết, thực hiện thì tài sản đặt cọc được trả lại cho bên đặt cọc hoặc được trừ để thực hiện nghĩa vụ trả tiền. Nếu bên đặt cọc từ chối việc giao kết, thực hiện hợp đồng thì tài sản đặt cọc thuộc về bên nhận đặt cọc, nếu bên nhận đặt cọc từ chối việc giao kết, thực hiện hợp đồng thì phải trả cho bên đặt cọc tài sản đặt cọc và một khoản tiền tương đương giá trị tài sản đặt cọc, trừ trường hợp có thỏa thuận khác
Khi bạn giao tiền thì giữa bạn và chủ đất đã tồn tại quan hệ đặt cọc nhằm thực hiện việc chuyển giao quyền sử đụng đất. Bạn là người đặt cọc còn bên bán là người nhận cọc. Do bên chủ đất không thể thực hiện việc chuyển giao đất hay có thể được hiểu là từ chối việc chuyển giao nên theo quy định, chủ đất phải trả lại tiền đặt cọc cho bạn cộng với một khoản tiền tương đương tiền đặt cọc là 140 triệu đồng.
Tuy nhiên, pháp luật cũng có quy định cho phép các bên được tự thỏa thuận về phương án xử lý tiền đặt cọc nên yêu cầu của bạn về việc chủ đất phải chịu tiền lãi suất trong thời gian từ khi nhận cọc cho đến bây giờ là hoàn toàn hợp pháp. Trường hợp bên chủ đất không đồng ý với đề xuất này, theo quy định pháp luật, chủ đất phải thanh toán thêm cho bạn ngoài tiền đặt cọc số tiền 140 triệu đồng nếu không đưa ra một phương án khác được bạn chấp thuận.
Vì phần đất mà gia đình bạn mua không đủ điều kiện tách thửa theo quy định về hạn mức tách thửa của UBND tỉnh nơi có đất, bạn cũng có thể nghiên cứu các phương án như sau:
Thứ nhất, có thể hợp thửa với một thửa đất khác
Bạn có thể thực hiện hợp thửa phần đất bạn mua vào một thửa đất liền kề khác để đảm bảo diện tích bằng hoặc lớn hơn hạn mức tách thửa theo quy định tại khoản 3, Điều 29, Nghị định 43/2014/NĐ-CP:
“Trường hợp người sử dụng đất xin tách thửa đất thành thửa đất có diện tích nhỏ hơn diện tích tối thiểu đồng thời với việc xin được hợp thửa đất đó với thửa đất khác liền kề để tạo thành thửa đất mới có diện tích bằng hoặc lớn hơn diện tích tối thiểu được tách thửa thì được phép tách thửa đồng thời với việc hợp thửa và cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất cho thửa đất mới”.
Thứ hai, có thể lựa chọn hình thức đứng tên đồng sở hữu
Căn cứ theo quy định tại Điều 98, Luật Đất đai 2013, một thửa đất có thể có nhiều người cùng đứng tên trong giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Theo đó, trong trường hợp thửa đất có nhiều người chung quyền sử dụng, thì phải ghi đầy đủ tên của những người này trong giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và cấp cho mỗi người 1 Giấy chứng nhận; trường hợp các chủ sử dụng, chủ sở hữu có yêu cầu thì cấp chung một Giấy chứng nhận và trao cho người đại diện...
Những người này có đầy đủ quyền lợi của một người sử dụng đất theo quy định của pháp luật, bao gồm quyền chuyển nhượng, tặng cho, thế chấp, cho thuê lại quyền sử dụng đất...
Tuy nhiên, đối với trường hợp đồng sở hữu quyền sử dụng đất, thì những người đồng sở hữu có quyền ngang nhau đối với phần đất này, do đó, nếu sau này bạn muốn bán, tặng cho... phần đất này, thì bắt buộc phải có sự đồng ý của người đồng sở hữu còn lại.
Thứ ba, thỏa thuận với chủ đất bán thêm một phần diện tích
Vì thửa đất bên bán cho bạn có 300m2 đất thổ cư, vẫn còn đất để bán cho bạn. Để đủ diện tích theo điều kiện diện tích tối thiếu để tách thửa, bạn có thể đề nghị chủ đất bán thêm phần diện tích đất thổ cư cho bạn.
Như vậy, theo quy định trên, gia đình bạn có thể lựa chọn phương án phù hợp
Th.s Luật sư Trần Thị Khánh Hương
