Trên mạng xã hội, có nhiều hội nhóm chia sẻ và hướng dẫn cách "bùng" tiền từ các ứng dụng cho vay, với số lượng thành viên đông đảo, từ hàng chục nghìn đến hàng trăm nghìn. Những phương pháp "bùng" nợ chủ yếu bao gồm sử dụng thông tin sai lệch, CMND/CCCD giả và danh bạ giả để đăng ký vay tiền, sau đó thu được tiền từ các ứng dụng mà không chịu trách nhiệm trả nợ. Với những hoạt động này, liệu việc "bùng" tiền và trốn nợ trực tuyến có vi phạm pháp luật hay không?
Câu trả lời rõ ràng là: có vi phạm. Dưới đây là một số thông tin liên quan mà bạn có thể tham khảo.
I. Trách nhiệm dân sự
Hoạt động vay và cho vay là một hình thức giao dịch dân sự và có thể được thực hiện thông qua nhiều hình thức thỏa thuận khác nhau. Theo Điều 119 của Bộ luật dân sự năm 2015 (BLDS), giao dịch dân sự có thể được thể hiện qua lời nói, văn bản hoặc hành vi cụ thể. Giao dịch qua phương tiện điện tử, theo quy định của pháp luật về giao dịch điện tử, được xem là giao dịch bằng văn bản. Vì vậy, việc vay tiền thông qua các ứng dụng trực tuyến được xem là một giao dịch dân sự.
Điều 463 của BLDS nêu rõ rằng, hợp đồng vay tài sản là sự thỏa thuận giữa các bên, trong đó bên cho vay cung cấp tài sản cho bên vay; khi đến hạn trả, bên vay có trách nhiệm trả lại tài sản cùng loại, đúng số lượng và chất lượng. Lãi suất chỉ áp dụng khi có thỏa thuận hoặc quy định của pháp luật. Vì vậy, dù việc vay tiền qua ứng dụng trực tuyến, người vay vẫn có trách nhiệm trả lại số tiền và lãi suất theo đúng quy định.
Tóm lại, trong phạm vi dân sự, vay tiền qua ứng dụng trực tuyến là một hình thức giao dịch được pháp luật công nhận. Người vay tiền phải đảm bảo trả lại số tiền và lãi suất theo quy định. Bất kể lý do nào, việc không trả nợ hoặc cố ý "bùng" nợ đều là hành vi vi phạm pháp luật.
II. Xử lý vi phạm hành chính
Theo quy định tại Điểm c của khoản 1 Điều 15 trong Nghị định 144/2021/NĐ-CP, người nào cố tình lừa đảo hoặc trốn tránh trách nhiệm trả lại tài sản đã vay, mượn, hoặc thuê từ người khác, gây thiệt hại cho tài sản của cá nhân hoặc tổ chức khác, nếu chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự thì có thể bị phạt tiền từ 2 đến 3 triệu đồng.
III. Trách nhiệm hình sự
a) Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản:
Trong trường hợp người có ý định vay tiền qua ứng dụng, và sử dụng thủ đoạn gian dối như làm giả giấy tờ tùy thân, bao gồm chứng minh nhân dân/căn cước công dân, chứng minh thu nhập giả, cung cấp thông tin số điện thoại giả, và danh mục điện thoại ảo để đăng ký vay, sau đó chiếm đoạt số tiền vay mà không trả lại, người đó có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo điều 174 của Bộ Luật Hình sự năm 2015, được sửa đổi và bổ sung năm 2017. Mức phạt tối đa trong trường hợp này là tù chung thân.
b) Tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản:
Trong tình huống người vay ban đầu cung cấp thông tin cá nhân đầy đủ, nhưng sau đó, dưới tác động của người khác, người đó quyết định quỵt nợ và không trả lại tài sản đã vay, có thể bị kết án với tội Lạm Dụng Tín Nhiệm Chiếm Đoạt Tài Sản, theo Điều 175 của Bộ Luật Hình sự năm 2015, được sửa đổi và bổ sung năm 2017. Mức phạt tù tối đa trong trường hợp này là 20 năm.
c) Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản – vai trò đồng phạm:
Đối với những người khuyến khích, tư vấn, hướng dẫn, chia sẻ cách "bùng tiền" hoặc quỵt nợ trong các hội nhóm trên mạng xã hội, có thể bị khởi tố hình sự với tội Lừa Đảo Chiếm Đoạt Tài Sản theo Điều 174 của Bộ Luật Hình sự năm 2015. Các đối tượng này, nếu cơ quan điều tra xác định có đủ căn cứ, có thể bị xem xét vai trò đồng phạm trong việc chiếm đoạt tài sản.
Mặc dù trên nhiều kênh truyền thông và các phương tiện báo chí đã cảnh báo mạnh mẽ về sự nguy hiểm của các hội nhóm lôi kéo, dụ dỗ, và hướng dẫn người dân thực hiện vay tiền qua ứng dụng, những hội nhóm dạy cách quỵt tiền qua ứng dụng vẫn tiếp tục xuất hiện rộng rãi. Những diễn biến này vẫn đang diễn ra với những chiều hướng phức tạp, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến an ninh, trật tự và an toàn xã hội. Do đó, việc nâng cao cảnh giác và cân nhắc kỹ lưỡng trước khi thực hiện vay tiền qua ứng dụng trực tuyến trở nên vô cùng quan trọng. Điều này giúp tránh những rủi ro như lãi suất cao, rơi vào vay nợ không rõ nguồn gốc, hoặc mắc bẫy của các dịch vụ giả mạo thông tin và giấy tờ để vay nợ. Ngoài ra, việc không tham gia chia sẻ, bình luận trên các hội nhóm "bùng tiền" qua ứng dụng cũng là biện pháp quan trọng để tránh những hệ lụy không mong muốn.
Trân trọng.
