Vào ngày 23/07/2026, Hội đồng thẩm định dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội đã tiến hành phiên họp dưới sự chủ tọa của Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tú, với sự tham dự của đại diện Lãnh đạo Bộ Nội vụ - Thứ trưởng Nguyễn Mạnh Khương.
Trình bày báo cáo căn bản tại hội nghị, đại diện đơn vị chủ trì soạn thảo nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hoàn thiện thể chế nhằm cụ thể hóa đường lối của Đảng và chính sách pháp luật của Nhà nước. Dự thảo văn bản lập pháp này được thiết kế nhằm đáp ứng yêu cầu tổ chức lại bộ máy hành chính theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp, phân định rõ ràng thẩm quyền giữa các cơ quan hành pháp, đồng thời xác lập cơ sở pháp lý vững chắc cho việc thực thi chính sách bảo hiểm xã hội trong tình hình mới. Về mặt bố cục, văn bản bao gồm 03 điều, tập trung sửa đổi các quy định về tổ chức bộ máy, cắt giảm thủ tục hành chính không cần thiết của Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024, nhưng vẫn duy trì nguyên vẹn phạm vi điều chỉnh ban đầu.
Trong các nội dung trọng tâm, dự thảo tập trung làm rõ chức năng, nhiệm vụ và trách nhiệm pháp lý của cơ quan bảo hiểm xã hội thay vì quy định trực tiếp địa vị pháp lý của Bảo hiểm xã hội Việt Nam. Đặc biệt, liên quan đến chế độ đóng, cơ quan soạn thảo đã nhận diện bất cập đối với nhóm đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc nhưng phải tự gánh vác toàn bộ 22% chi phí vào quỹ hưu trí và tử tuất mà không có sự chia sẻ từ người sử dụng lao động, tiêu biểu như các chủ hộ kinh doanh. Nhằm khắc phục tâm lý so sánh và tạo sự bình đẳng với nhóm tự nguyện, dự thảo đã bổ sung cơ chế ngân sách nhà nước hỗ trợ tiền đóng cho nhóm đối tượng này, đồng thời phân cấp thẩm quyền cho Chính phủ và chính quyền địa phương linh hoạt quy định mức hỗ trợ dựa trên năng lực cân đối tài chính theo từng giai đoạn.
Một trong những điểm đổi mới căn bản của dự thảo luật là phương án điều chỉnh điều kiện tuổi đời hưởng trợ cấp hưu trí xã hội. Dù việc hạ độ tuổi từ 80 xuống 75 theo Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 đã mở rộng bao phủ thêm khoảng 500 nghìn người thụ hưởng, thực tế phát triển vẫn cho thấy khoảng cách khá xa so với mục tiêu đề ra tại Nghị quyết số 28-NQ/TW. Để giải quyết áp lực này, cơ quan chủ trì soạn thảo đề xuất cơ chế phân quyền, cho phép Chính phủ quyết định lộ trình giảm dần độ tuổi thụ hưởng xuống mốc 70 tuổi căn cứ vào điều kiện kinh tế - xã hội. Bên cạnh đó, phương án trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét quyết định việc tiếp tục hạ độ tuổi xuống dưới 70 cũng được thiết kế nhằm bảo đảm tính linh hoạt và dự phòng nguồn lực ngân sách.
Thảo luận tại phiên họp, các thành viên Hội đồng thẩm định đánh giá cao sự cần thiết lập pháp nhằm hiện đại hóa hệ thống an sinh và thúc đẩy chuyển đổi số. Tuy nhiên, các chuyên gia phản biện cũng lưu ý sự mở rộng phạm vi sửa đổi trong dự thảo vượt quá các mục tiêu ban đầu nêu tại Tờ trình, do đã can thiệp vào nhiều nội dung chuyên sâu như đầu tư Quỹ bảo hiểm xã hội hay chế độ hưu trí bổ sung. Nhiều đại biểu đề nghị bổ sung luận cứ chứng minh mối quan hệ tương quan giữa các quy định sửa đổi và khả năng gia tăng tỷ lệ bao phủ bảo hiểm. Về thẩm quyền điều chỉnh tuổi hưởng trợ cấp, Hội đồng khuyến nghị nên duy trì cơ chế tập trung thống nhất, giao Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định trên cơ sở đề xuất của Chính phủ để tránh phát sinh hai cơ chế thẩm quyền song song gây phức tạp trong áp dụng pháp luật.
Tổng hợp các ý kiến đóng góp, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tú kết luận dự án Luật đủ điều kiện để trình Chính phủ xem xét sau khi hoàn thiện hồ sơ. Chủ tọa phiên họp yêu cầu đơn vị chủ trì phối hợp với Bộ Nội vụ tiếp tục rà soát, làm rõ căn cứ pháp lý và thể hiện quan điểm nhất quán đối với các phương án chính sách. Báo cáo thuyết minh cần làm nổi bật tính tương thích của dự thảo với Nghị quyết số 28-NQ/TW về cải cách chính sách bảo hiểm xã hội cũng như Nghị quyết số 66-NQ/TW ngày 30/4/2025 của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật. Cuối cùng, việc hoàn thiện Tờ trình và các tài liệu kèm theo phải đảm bảo tính thống nhất nội tại, đồng bộ với hệ thống pháp luật hiện hành và không phát sinh các vướng mắc pháp lý mới trong vận hành.
Nguồn: https://moj.gov.vn/portal/tin-tuc/chi-tiet/e-xuat-ha-o-tuoi-huong-tro-cap-huu-tri-xa-hoi-timjqzee09.html
