Giữa khởi tố vụ án và khởi tố bị can sẽ có những điểm khác biệt về bản chất, trình tự, thẩm quyền ban hành,…Sau đây là bảng phân biệt khởi tố vụ án và khởi tố bị can theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự 2015:
|
|
Khởi tố vụ án |
Khởi tố bị can |
|
Đối tượng khởi tố |
Hành vi có dấu hiệu phạm tội |
Người hoặc pháp nhân có dấu hiệu phạm tội |
|
Căn cứ khởi tố |
Tại Điều 143 quy định, chỉ được khởi tố vụ án khi đã xác định có dấu hiệu tội phạm. Việc xác định dấu hiệu tội phạm dựa trên những căn cứ: - Tố giác của cá nhân; - Tin báo của cơ quan, tổ chức, cá nhân; - Tin báo trên phương tiện thông tin đại chúng; - Kiến nghị khởi tố của cơ quan nhà nước; - Cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng trực tiếp phát hiện dấu hiệu tội phạm;
|
Theo khoản 1 Điều 179, sau khi khởi tố vụ án và có đủ căn cứ để xác định một người hoặc pháp nhân đã thực hiện hành vi mà Bộ luật hình sự 2015 quy định là tội phạm thì Cơ quan điều tra ra quyết định khởi tố bị can. |
|
Thẩm quyền ra quyết định khởi tố |
Căn cứ Điều 153, Có 04 cơ quan có quyền ra quyết định khởi tố vụ án, đó là: - Cơ quan điều tra; - Cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra; - Viện kiểm sát; - Hội đồng xét xử ra quyết định khởi tố hoặc yêu cầu Viện kiểm sát khởi tố vụ án hình sự nếu qua việc xét xử tại phiên tòa mà phát hiện có việc bỏ lọt tội phạm. |
Tại điều 179 quy định, có 03 cơ quan có quyền ra quyết định khởi tố bị can là: - Cơ quan điều tra; - Cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra; - Viện kiểm sát. |
|
Giai đoạn ra quyết định khởi tố |
Theo Điều 153, có 04 giai đoạn tố tụng hình sự có thể ra quyết định khởi tố vụ án là: - Giai đoạn khởi tố; - Giai đoạn điều tra; - Giai đoạn truy tố; - Giai đoạn xét xử.
|
Căn cứ Điều 179, có 02 giai đoạn có thể ra quyết định khởi tố bị can là: - Giai đoạn điều tra; - Giai đoạn truy tố. |
Mối liên hệ giữa khởi tố vụ án và khởi tố bị can
Sau khi khởi tố vụ án bước vào giai đoạn điều tra thì cơ quan có thẩm quyền mới điều tra căn cứ xác định các yếu tố cấu thành tội phạm để có căn cứ khởi tố bị can. Vì vậy, quyết định khởi tố vụ án hình sự thường có trước quyết định khởi tố bị can.
Tuy nhiên, trong thực tế giải quyết vụ án hình sự, cơ quan có thẩm quyền có thể ban hành hai quyết định này cùng một thời điểm nếu đồng thời phát hiện, xác định được hành vi có dấu hiệu tội phạm và người thực hiện hành vi phạm tội (ví dụ trường hợp bắt tội phạm quả tang).
Theo https://luatvietnam.vn
